Türk lirasında kan kaybı devam ediyor. Dolar endeksinin yükseliş ve dolar talebi fiyatları yukarı çekiyor

Dolar 4 buçuk aydır kıramadığı 15 lirayı aştı, 16 liraya gidiyor. Yeni günde 15,53 lirayı gören dolar 15,33 lira üzerinde dalgalanmaya devam ediyor. Dolardaki harekete küresel ölçekte yükselen dolar endeksi, negatif reel faizle yabancının ilgisinin düşmesi ve düşük rezervler etkili oluyor.

Dolarda yükseliş hızlandı. 20 Aralık'ta yapılan açıklama ve müdahele ile 18,3 lira ziversinden 10 liraları gören ve ardından 14 lira civarına demir atan dolar yeniden yönünü yukarı döndü. 

Fed'in son faiz kararı ile bayram sonrası dolarda başlayan yükseliş ivme kazandı. Önceki gün 4.5 aydır kırılamayan 15 lira direnci kırıldı ve dolar/TL hızla 15,53 liraya kadar çıktı.

Merkez Bankası ve Bankacılık Düzenleme Denetleme Kurumu (BDDK) sermaye kontrolünü andıran kurumsal döviz işlemlerinin piyasanın likit olduğu 10:00- 16:00 saatleri arasına çekmesini isterken bankaların döviz satış fiyatları da bankalararası piyasanın 20-30 kuruş üstüne çıktı.  Bu durum kamunun da TL’de daha fazla bir değer kaybı beklediğinin habercisi olarak yorumlanıyor.

Sektör kaynaklarına göre kamu bankaları ve Merkez Bankası satış yönünde piyasada yer alırken alım yönünde ise tüzel ve yabancı talebi öne çıktı. Dolar/TL bir haftada yüzde 4 yükselirken Türkiye'nin 5 yıllık CDS'leri dün 700 puan seviyesini aştı. Peki 4.5 ay sonra neden şimdi dolar yükseliyor? 

Dolardaki artışın dört nedeni
Para politikasında gevşemeye giden Türkiye'de enflasyon görünümü ve beklentilerinde bozulma hızlandı. 30 puana varan negatif reel faiz sınırlı sayıda kalmış yabancı yatırımcının ilgisini neredeyse kesti. Buda doların girişini sınırladı. 

Merkez Bankası’nın da swap hariç net uluslararası rezervleri 17.01 milyar dolar seviyesine geldi Rezervlerdeki bu seviyeler de yükselişin bir nedeni arasında bulunuyor.

KKM hesaplarında dövizden dönüşler oldukça yavaşladı. KKM’ye giriş ticari müşterilerde dövizden dönüş yaşanıyordu. Vergi muafiyeti uzatılmış olsa da küresel yüksek enflasyonun doğurduğu ihtiyaç ticari işletmelerin de KKM’ye ilgisini düşürüyor.  

Başta enerji olmak üzere yükselen maliyetler bozulan cari denge dövize olan talebinin artmasına neden oluyor.

Uzmanlar ne diyor?

İş Yatırım Araştırma Direktörü Serhat Gürleyen doların tüm dünyada arttığına dikkat çekerek “Türkiye vahşi finansal baskılama ve bozuk dış dengesiyle şoklara açık durumda. Açıklanan önlemler kalıcı bir çözüm getirmez” diye konuştu.

Ekonomi Yazarı Uğur Gürses, şunları söyledi: “Havuzun dibi delik olunca kovayla su taşı, bardakla dök olmaz. Temel politika yanlış. Reel faiz 30 puan negatifken ne yapsan boş. Döviz de satsan sonu yok yasak da desen sonu yok. En önemli etken Fed.  Piyasa şuna ikna olmuş durumda Fed gümbür gümbür faiz artıracak. Bizde bunu göremeyen ekonomi yönetimi reel faizi negatife getirdi. 

Piri Reis Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, hareketlenmenin temelde dışarı kaynaklı, ABD tahvil faizlerindeki sert yükseliş bütün piyasaları çok tedirgin ediyor. küresel risk iştahı bayağı düştü, dolar güçleniyor daha da artmaya aday. Güvenli limana yönelme eğilimi bizden para çıkışına yol açıyor görünüyor. Kur riski almak istemeyen reel sektör talebi de buna eklenmiş görünüyor. 

Kaynak : Şebnem TURHAN / Dünya  

Etiketler
Yorumlar