TÜİK BAŞKANINDAN TARTIŞMALI HAREKETLER

TÜİK Başkanı'nın aylık enflasyon verisini açıklamadan hemen önce Cumhurbaşkanı yardımcısı ile görüşmesi tartışma konusu oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu Başkanı Erhan Çetinkaya, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay Beştepe’de görüştü. Görüşmenin enflasyon rakamları öncesinde gerçekleşmesi dikkat çekti. 

TÜİK'in temmuz ayı yıllık tüketici enflasyonu yüzde 79,6 olurken İTO, Türk-İş ve ENAG gibi kurumların hesapları ile TÜİK arasındaki makas arttı. Madde fiyatlarını da yayımlamayı bırakan TÜİK'in rakamlarına uzmanlar da tepkili.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) temmuz ayı yıllık tüketici enflasyonunu (TÜFE) yüzde 80’in altında açıklamasının ardından uzmanlar TÜİK’e yönelik eleştirilerini yoğunlaştırdı.

TÜİK verilerine göre, TÜFE’deki artış 2022 Temmuz’da bir önceki aya göre yüzde 2,37, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 79,6 olarak gerçekleşti. Bağımsız akademisyenlerin oluşturduğu Enflasyon Araştırma Grubu ise (ENAG) tüketici enflasyonunun temmuzda aylık yüzde 5,03, yıllık yüzde 176,04 olduğunu açıkladı.

TÜİK MADDE FİYATLARINI YAYIMLAMAYI DURDURMUŞTU
Geçtiğimiz yılın sonlarından bu yana tartışmaların odağında olan TÜİK’in açıkladığı her yeni enflasyon verisi eleştirilerin daha da yoğunlaşmasına sebep oldu. Nisan ayında ortalama ürün fiyatlarını yayımlamayı bırakan TÜİK’e yönelik eleştiriler bu dönemden sonra daha da arttı.

Bu yılın nisan ayına kadar Türkiye genelinde satılan 400’den fazla ürünün ortalama fiyatını TÜİK verileri sayesinde takip edilebiliyor, hangi ürünlere ne kadar zam geldiği buradan öğrenilebiliyordu. Ancak TÜİK bu ürünlerin ortalama fiyatlarını yayımlamayı bırakarak bunun yerine madde grupları açıklamaya başladı. Bu da TÜİK’in enflasyon hesabı üzerindeki kamuoyu denetimini daha da zorlaştırdı.

MAKAS AÇILIYOR
Öte yandan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) ve TÜİK verileri arasındaki makas uzun bir süredir açık olmasına rağmen, resmi enflasyonun öncü verileri olarak kabul edilen TÜRK-İş gıda enflasyonu ve İstanbul Ticaret Odası (İTO) İstanbul enflasyonu verileri ile TÜİK enflasyonu arasındaki makasının da açılması dikkat çekti.

TÜİK enflasyonu geçtiğimiz ay yüzde 79,6 olarak gerçekleşirken İstanbul Ticaret Odası (İTO) İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksine göre ise İstanbul’un enflasyonu temmuzda yıllık bazda ise yüzde 99,1’e aylık ise 4,09 olarak gerçekleşti. Böylece temmuz ayında iki ölçüm arasındaki fark 19,5 puana ulaştı.

İTO, İstanbul’da satılan ürünleri, TÜİK ise Türkiye genelindeki ürünleri referans aldığı için arada bir miktar farkın olması normal kabul edilse de son dönemde iki veri arasındaki makasın açılması da uzmanların TÜİK’e yönelik eleştirileri artırmasına neden oldu.

Bilkent Üniversitesi öğretim üyesi, TCMB eski başekonomisti Hakan Kara, konu ile ilgili Twitter’da paylaştığı grafikte 2022’de TÜİK ve İTO verileri arasındaki makasın aşırı büyüğünü ortaya koydu.(SÖZCÜ)