Piyasaları tepetaklak eden konuşmada öne çıkan ayrıntılar ve çekirdek enflasyon

Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu'nun açıklamaları gündeme damgasını vurdu. Dolar bir anda 8,50 lira sınırına dayandı, borsa çakıldı, gündem çekirdek enflasyon oldu.

Çekirdek enflasyon açıklaması piyasaları allak bullak etti. Gündem bir anda Kavcıoğlu'nun yapmış olduğu açıklamaya döndü. Google'de en fazla aranan kelime "çekirdek enflasyonu" oldu. 

Açıklamaya birlikte dolarda sert hareket başladı. 8,30 TL seviyelerinden 8,46 liraya geldi. Borsada kayıplar yüzde 1,44 oldu.

Uzmanlar yaptıkları açıklamalarla çekirdek enflasyonu üzerine yorumlar yaparken "Merkez Bankası manşet enflasyon söyleminden vaz mı geçiyor?" sorusuna cevap aradılar. 

Kavcıoğlu’nun açıklamaları olası bir faiz artırımı beklentisini rafa kaldırdı. Bu sözlü yönlendirmeye piyasaların ilk tepkisi ise oldukça sert oldu. Başkanın konuşmasında öne çıkan çekirdek enflasyon bir anda merak konusu oldu. 

 

Çekirdek enflasyon nedir? 

Çekirdek enflasyon TÜFE’ye göre daha hassas hesaplanan bir oran. Çekirdek enflasyon hesaplanırken enflasyon endeksini oluşturan ürün mal ve hizmet sepetinden bazı ürünlerin çıkartılarak kalan ürün fiyatlarındaki değişiklikler hesaplanıyor.

Çekirdek enflasyon için ‘mevsimlik ürünler hariç TÜFE’ de denilebilir. İşlenmemiş gıda maddeleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün, altın hariç TÜFE rakamıdır. Bu enflasyonun hesaplanmasının nedeni; içinde mevsimsellik özelliği gösteren, hava koşullarına bağlı olan, fiyatları arz ve talebe bağlı olmadan daha fazla dalgalanma özelliğine sahip ürünlerin sepetten çıkarılması ve daha hassas göstergeler oluşturulmasıdır.

Böylece fiyatlar genel seviyesindeki değişimi sürekli kılan unsurlar saptanarak bunlara yönelik etkin politika kararları alınabilmekte.

Ağustos ayında yüzde 19,25 gelen enflasyon oranları Merkez Bankası faiz oranlarının üzerine çıktı. Bu durumda daha önceki söylemlere sadık kalarak faizlerin bir miktar artırılması gerekirken bir anda çekirdek enflasyonundan bahsedilmesi piyasalar tarafından faiz indirimi için arayış olarak yorumlandı. Buda sert dalganın nedeni oldu. Konuyu bugün gündemine alan Milliyet ekonomi yazarı Zeynep Aktaş "radarda artık çekirdek var" okuyucularıyla paylaştı. İşte o yazının devamı... 

Para nereye yönelebilir?

Negatif reel faiz paranın döviz, altın ve borsaya doğru yönelmesine neden olacaktır. Mevduata getirilen stopaj avantajı uzatılarak alternatif bir seçenek oluşturulabilir. Para politikasında atılacak adımları destekleyecek yan kararların da gelmesi beklenebilir önümüzdeki dönemde.

 

Faiz oranı enflasyonun altında mı kalıyor?

Pandemi nedeniyle enflasyonda en fazla yükselişe neden olan gıda gibi ürün fiyat artışlarının ağırlığının azaltılarak genel enflasyon görünümünü daha net görebilmek için böyle bir adım atılıyor. 

Oranlar arası fark

TCMB Başkanı Kavcıoğlu, “Özellikle pandemi nedeniyle ortaya çıkan olağanüstü koşullar, çekirdek enflasyon göstergelerinin önemini artırıyor.
Küresel olarak para politikası duruşu belirlenirken, para politikasının etki alanı dışında kalan alanlardan kaynaklanan geçici unsurların dışında kalan temel göstergeler esas alınmaktadır” dedi.

TÜFE temmuzda yıllık bazda yüzde 18.95 oldu ve ağustos ayında yüzde 19.25’e yükseldi. Ancak gıda ve enerji gibi kalemlerin dışarıda bırakıldığı çekirdek enflasyon ise temmuz ayında yıllık yüzde 17.22 iken ağustos ayında yüzde 16.76’ya düştü.

TCMB şimdiye kadar genel enflasyon düzeyini baz alarak faizin enflasyonun üzerinde oluşacağını sıkı para politikası uygulanacağını vurguladı.

Ancak bu adım, artık genel enflasyon düzeyinin değil, çekirdek enflasyonun baz alınması ile faizin enflasyonun altında kalabileceğine de işaret ediyor.

Zeynep Aktaş / Milliyet 

Etiketler
Yorumlar