Otomotivde yapılan matrah düzenlemesiyle beklenen indirim, 1 Aralıkta yapılacak zamlarla yok oluyor.

Araç alacakların taleplerini uğruna ertelediği ÖTV matrah düzenlemesi 24 Kasım’dan geçerli olacak şekilde hayata geçmişti. Ancak yüksek enflasyon ortamında indirimin ömrü uzun sürmedi.

Otomotivde ÖTV matrah düzenlemesi de beklentileri karşılamadı. İndirim beklenirken 1 Aralık'ta gelmesi beklenen zamlarla araç alacaklar hayal kırıklığına uğradı. Ocak ayına kadar zamların yüzde 15'i bulması bekleniyor. 

Kurdaki yükseliş ve üretim maliyetlerindeki artış, 1 Aralık’ta otomobil fiyatlarında yeni zamları beraberinde getirecek. Gelen zamlarla birçok model yeniden bir üst dilime çıkacak. Son aylarda kurun hareketlenmesi ile otomobil fiyatlarının üst üste zamlanmasına neden oldu. Özellikle eylül ayından bu yana birçok marka bir ayda üç kez zam yapmaya başladı. Sadece son bir ayda 18,20’den 19,40’ yükselen Euro kuru, otomobil fiyatlarının ortalama yüzde 4 yukarı çıkmasına neden oldu.

24 Kasım Perşembe günü ÖTV matrah artışı yapıldı. Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) Başkanı Ali Haydar Bozkurt ve birçok sektör temsilcisi yapılan güncellemenin beklentileri karşılamadığını ifade etti. Yüksek enflasyon paralelinde sektör en az yüzde 100 matrah artışı beklerken, bu oran yüzde 40 ile yüzde 53 arasında değişen oranlarda kaldı. En son Ağustos 2021’de yapılan bir önceki matrah güncellemesinden önce yaklaşık 50 farklı model yüzde 80’lik dilimin altında kalıyordu. O tarihten itibaren döviz kurunda yaklaşık yüzde 90 artış olması, üretim maliyetlerinin yükselmesi ve bu maliyetlerin araç fiyatlarına yansımasıyla neredeyse tüm modeller yüzde 80’lik dilime girdi. Yeni matrah düzenlemesi, sınırlı sayıda modelin bir alt vergi dilimine düşmesini sağladı. İndirim oranı da yüzde 5,5 ila yüzde 19 arasında değişti.

Yüzde 45 ÖTV’li araç kalmayacak
Matrah düzenlemesi sonrası en düşük vergi dilimi olan yüzde 45 ÖTV dilimine sadece bir model girebildi. O da Hyundai’nin Türkiye’de ürettiği i10 modeli oldu. Matrah güncellemesiyle i10’un fiyatı yüzde 15 düşüşle 282 bin 750 TL’ye kadar indi. Ancak, Hyundai, yeni güncel fiyat listesini açıklarken bu rakamların 30 Kasım’a kadar süreceğinin sinyallerini verdi. Hyundai yetkilileri, zam oranı konusunda net bir rakam vermese de bayilerden edindiğimiz bilgilere göre, şirket, 1 Aralık’ta yüzde 7'nin üzerinde zam yapmayı planlıyor. Bu da i10’un yüzde 45 ÖTV diliminde 1 hafta ancak kalabileceği anlamına geliyor. Diğer yandan yüzde 60 ÖTV dilimine giren ve daha fazla talep gören i20’nin de bir üst vergi dilimine çıkacağı öngörülüyor. Fiat Egea, Renault Clio gibi diğer çok satan modellerde de benzer durum yaşanacağı belirtiliyor. Matrah artışı öncesi, yüzde 80 ÖTV diliminin altında sadece 2-3 model kalmıştı. Sektör temsilcileri, gelen zamlarla ocak ayına kadar yeniden alt vergi diliminde araç kalmayacağını dile getiriyor. Geçen hafta perşembe günü yapılan düzenlemeyle de yüzde 45 ÖTV oranı için esas alınan matrah eşiği 120 bin liradan 184 bin liraya, yüzde 50 ÖTV oranı için esas alınan matrah eşiği 150 bin liradan 220 bin liraya, yüzde 60 ÖTV oranı için esas alınan matrah eşiği 175 bin liradan 250 bin liraya, yüzde 70 ÖTV oranı için esas alınan matrah eşiği 200 bin liradan 280 bin liraya çıkarıldı. Diğer yandan, sektör temsilcileri, her ne kadar Türkiye’deki ÖTV sisteminin kökten değişmesi gerektiğini vurgulasa da, devletin otomobilden sağladığı ÖTV gelirini özellikle de bu dönemde kaybetmek istemeyeceği görüşünde birleşiyor.

 

Aysel YÜCEL / Ekonomim

Etiketler
Yorumlar
Piyasa Özeti
BIST 100 4.847,46 %2.00
Dolar 18,822 %0.12
Euro 20,569 %0.13
Gram Altın 1.158,82 %0.28
Brent Petrol 82,550 %0.58
Bitcoin 23.416,92 %0.00